Anglishtja, më e përhapur në qendër, shqipja, në periferitë e Cyrihut

Anglishtja është më e përhapur në  në zonat elitare të qytetit të Cyrihut dhe rreth liqenit të Cyrihut. Ndërsa shqipja flitet më shumë në regjionet si Limmattal, Furtthal dhe Glattal

Çdo i pesti banor i Kantonit të Cyrihut e ka një gjuhë të huaj të cilën e përdor me përparësi. Ndërkaq, është interesante shtrirja e përdorimit të këtyre gjuhëve sipas regjioneve brenda këtij kantoni. Gazeta Tages Anzeiger i ka kushtuar një artikull kësaj çështjeje, ku gjuha shqipe, të cilën e flasin rrjedhshëm (si gjermanishten ose më mirë se atë) rreth 3.7 % të banorëve, del e katërta, në përgjithësi, pas gjermanishtes, italishtes dhe anglishtes. Njëra nga gjuhët vendore, frengjishtja, vjen vetëm pas shqipes, kur kemi të bëjmë me shtrirjen e saj në Kantonin e Cyrihut. Pas saj vijnë me radhë: serbokroatishtja, spanjishtja, portugalishtja dhe turqishtja.

Sigurisht, gjermanishtja e llogaritur bashkë me dialektin e saj zviceran, vazhdon të jetë dukshëm superiore, me rreth 80 për qind të folësve, transmeton albinfo.ch. Por, siç konstaton gazeta, dominimi i saj nuk është më aq i madh siç ka qenë më parë, falë imigrimit të madh të të huajve në kanton dhe në Zvicër.

Anglishtja flitet në zonat më elitare

Ndërkaq, pika në të cilën fokusohet artikulli, është shtrirja e përdorimit të gjuhëve të huaja sipas regjioneve. Këtu na rezulton se anglishtja është më e përhapur në  qytetin e Cyrihut dhe sidomos në zonat e njohura si më elitare të këtij qyteti. Po ashtu folësit e anglishtes janë të përqendruar me shumicë edhe në zonat rreth liqenit të Cyrihut.

Edhe shtrirja e folësve të frengjishtes është e ngjashme me atë të anglishtfolësve.

Por janë krejtësisht të tjera regjionet ku mbizotërojnë folësit e gjuhëve si italishtja, shqipja, portugalishtja ose serbokroatishtja. Ato, e në veçanti shqipja, janë dukshëm më të pranishme në qytete më të vogla, në zonat periferike dhe në ato që njihen si aglomeracione. Kështu, gjuha shqipe flitet më shumë në regjionet si Limmattal, Furtthal dhe Glattal, përcjell albinfo.ch. Po kjo vlen edhe për turqishten portugalishten dhe serbokroatishten.

Folësit e shqipes, më të paarsimuarit!

Një aspekt tjetër që vihet në fokus të këtij artikulli është niveli arsimor i folësve të gjuhëve përkatëse të huaja. Bazuar në të dhënat statistikore, rezulton se folësit e anglishtes janë më të arsimuarit, ndërsa ata të shqipes, kanë nivelin më të ulët të arsimit. Si masë për këtë është marrë përqindja e folësve të gjuhëve përkatëse që kanë të mbaruar arsimimin e lartë (fakultetin). Në këtë pikë, anglishtfolësit me 69% janë rreth 8 fish më të arsimuar se shqipfolësit me vetëm 8.8% qytetarë akademikë. Frankofonët, me 61% të tyre që kanë mbaruar fakultet u afrohen më së shumti anglishtfolësve ndërsa gjermanishtfolësit mbeten më poshtë, me 44% e italishtfolësit me 22% janë më afër fundit të listës.

Ndërkohë që superioriteti i anglishtfolësve dhe frengjishtfolësve në raport me shqipfolësist është i nënkuptueshëm, është simptomatike e dhëna se folësit e gjuhës shqipe, kur është fjala për nivelin e tyre arsimor mbeten dukshëm mprapa edhe komuniteteve si ai serb dhe turk. Kështu, sipas të dhënave statistikore të nxjerra nga Zyra e Statistikave e Kantonit të Cyrihut, 18.8% të folësve të turqishtes dhe 16.3% të atyre të serbokroatishtes kanë të kryer shkollimin e lartë, krahas 8.8% të shqipfolësve!

Shkalla e arsimit pasqyrohet sigurisht edhe në të ardhurat që fitojnë folësit e gjuhëve përkatëse dhe rrjedhimisht kushtëzohet edhe zgjedhja e vendbanimeve të tyre. Kjo pastaj sjell te përcaktimi i shqiptarëve dhe ballkanasve, turqve etj. për të banuar në zonat ku çmimet e banimit janë më të ulëta, shkruan albinfo.ch. Po sipas kësaj logjike, anglishtfolësit, që kryesisht janë afaristë ose menaxherë ndërmarrjesh ndërkombëtare, zgjedhin zonat e privilegjuara dhe me banesa më të shtrenjta.